coronavirusHet coronavirus leidt tot veel vragen, ook over de gevolgen voor MKB-bedrijven in de bouw- en infrasector. Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen over corona, onderverdeeeld in vier categorieën.

update: 29 september 11.55 uur

 

 

 


Steunmaatregelen en NOW

Welke noodmaatregelen zijn er allemaal?

Het coronavirus bepaalt ondertussen het dagelijkse leven. De gevolgen voor de economie en het bedrijfsleven zijn groot. Het dwong de Nederlandse regering tot een ongekend pakket noodmaatregelen om ondernemers - ook in de afbouw - te ondersteunen en ze in ieder geval drie maanden door de coronacrisis te kunnen slepen. We zetten de noodmaatregelen voor u op een rij. Maak hieronder eeen keuze:

Noodmaatregelen voor bedrijven met personeel

Het coronavirus bepaalt ondertussen het dagelijkse leven. De gevolgen voor de economie en het bedrijfsleven zijn groot. Het dwong de Nederlandse regering tot een ongekend pakket noodmaatregelen om ondernemers - ook in de afbouw - te ondersteunen en ze in ieder geval drie maanden door de coronacrisis te kunnen slepen. We zetten de noodmaatregelen voor bedrijven met personeel voor u op een rij.

Werktijdverkorting stopgezet

De regeling voor werktijdverkorting is per direct stopgezet. De regeling waarbij werknemers korter konden werken en gedeeltelijk een WW-uitkering kregen, werd te vaak aangevraagd. Op dinsdag 17 maart - toen het kabinet de maatregelen aankondigde - ging het om 78 duizend bedrijven met samen honderdduizenden werknemers. Dat leidde tot grote problemen in de uitvoering. Daarom is de oude regeling per direct stopgezet. Gedane aanvragen worden in het nieuwe systeem meegenomen.

Nieuwe regeling: NOW
Er komt nu een nieuwe regeling, de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW). Dit betekent dat ieder bedrijf dat omzetverlies van minimaal 20% verwacht, bij het UWV voor een periode van drie maanden een tegemoetkoming in de loonkosten kan aanvragen (maximaal 90% van de loonsom, afhankelijk van het omzetverlies). Werkgevers betalen het loon aan betrokken werknemers 100% door. Het UWV zal een voorschot verstrekken van 80% van de gevraagde tegemoetkoming. Hierdoor kunnen bedrijven hun personeel blijven doorbetalen. Voorwaarde is dat er geen personeel ontslagen mag worden om bedrijfseconomische redenen in de subsidieperiode. Bedrijven kunnen de tegemoetkoming aanvragen voor een omzetdaling vanaf 1 maart. Ook flexwerkers met tijdelijke- en oproepcontracten komen hier nu voor in aanmerking. Op dit moment kunt u nog geen NOW-aanvraag indienen, daar wordt hard aan gewerkt.

Soepeler MKB Kredieten
De regels voor de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) zijn versoepeld. Deze aangepaste regeling wordt de BMKB-C genoemd en is sinds 16 maart van kracht. Met de maatregel kunnen bedrijven onder gunstiger voorwaarden geld lenen bij de bank, bijvoorbeeld om rekeningen te kunnen betalen en betalingsachterstanden weg te werken.
De overheid wil met de maatregel voorkomen dat bedrijven die worden geraakt door de gevolgen van het coronavirus in liquiditeitsproblemen komen. Met de maatregel staat de overheid voor een deel garant voor bedrijven die een lening willen afsluiten, maar aan de financier (met name banken) niet genoeg zekerheden kan bieden.
Hierdoor kan een ondernemer meer lenen dan op basis van het onderpand alleen. Aanvragen voor BMKB-C kunnen tot 1 april 2021 worden ingediend.

Aanvragen van de BMKB-C regeling kan een ondernemer niet zelf, maar u kunt een geaccrediteerde financier vragen van de regeling gebruik te maken. Meestal is dat uw bank. De geaccrediteerde financiers staan op de website van RVO. Om de procedure te versnellen, heeft de overheid met banken afspraken gemaakt over de beoordeling van kredietaanvragen. Zij kunnen toepassing van BMKB-C daarom zonder tussenkomst van RVO afhandelen.

Wat houdt de BMKB-C regeling in?

  • De overheid staat borg voor 75% van het geleende bedrag. Oftewel: 75% van een overbruggingskrediet kan met BMKB-C worden gefinancierd.
  • De persoonlijke borg van de ondernemer is verlaagd van 25% naar 10%.
  • Het kredietdeel voor risico van de bank kan in de vorm van een nieuwe lening, een nieuw rekening courant krediet (rood staan) of een verhoging van een bestaand rekening courant krediet.
  • Het maximale krediet is vastgesteld op 1,5 miljoen euro.
  • De maximale looptijd van het BMKB-C krediet is 8 kwartalen.
  • De manier van aflossen is de keuze van de bank. De opties zijn:
    • lineair (elke keer hetzelfde bedrag + rente over het openstaande bedrag), eventueel met aflossingsvrije periode
    • ineens, aan het einde van de looptijd
    • De toets op een tekort aan zekerheden is bij inzet BMKB-C niet aan de orde.

Ruimere Garantie Ondernemersfinanciering
MKB’ers en grote bedrijven die moeite hebben om bankleningen en -garanties te krijgen kunnen gebruikmaken van de Garantie Ondernemersfinanciering-regeling (GO). Het kabinet stelt voor het garantieplafond van de GO te verhogen van 400 miljoen naar 1,5 miljard euro. Met de GO geeft de overheid een 50% garantie op bankleningen en bankgaranties. Het maximum per onderneming ligt tijdelijk op 150 miljoen euro. Het kabinet “committeert zich om alle garantieruimte te verstrekken die nodig is”. Om gebruik te maken van de regeling kunt u contact opnemen met uw bank.

Rentekorting op Qredit
Om kleine en startende ondernemers tegemoet te komen biedt de verstrekker van microkredieten Qredits tijdelijk uitstel van aflossing aan voor ondernemers die door de coronacrisis in de problemen zijn gekomen. Het uitstel is voor 6 maanden, de rente gaat in die periode naar 2%. Het kabinet ondersteunt Qredits voor deze maatregel met maximaal 6 miljoen euro.

Noodmaatregelen bedrijven zonder personeel

Het coronavirus bepaalt ondertussen het dagelijkse leven. De gevolgen voor de economie en het bedrijfsleven zijn groot. Het dwong de Nederlandse regering tot een ongekend pakket noodmaatregelen om ondernemers - ook in de afbouw - te ondersteunen en ze in ieder geval drie maanden door de coronacrisis te kunnen slepen. We zetten de noodmaatregelen voor bedrijven zonder personeel voor u op een rij.

Er komt tijdelijke inkomensondersteuning voor zelfstandig ondernemers met een levensvatbaar bedrijf die tijdelijk in de knel zitten. Deze regeling geldt voor zzp’ers en mkb'ers (bijvoorbeeld ondernemers met een bv, maar zonder personeel). De regeling is gebaseerd op de al bestaande Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen), maar wordt sneller behandeld en verstrekt. Deze voorziening heeft tijdelijk soepele voorwaarden vanwege de bijzondere situatie waarin Nederland verkeert: de inkomensondersteuning voor levensonderhoud hoeft bijvoorbeeld later niet terugbetaald te worden.

Met de regeling kunnen zzp’ers ondersteuning aanvragen in de vorm van een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en/of een lening voor bedrijfskapitaal. Net als de Bbz wordt deze regeling uitgevoerd door gemeenten. Daar kunt u terecht voor een aanvraag.U kunt dus bij uw eigen gemeente terecht voor een aanvraag.

Hoe verschilt de versoepelde regeling van de ‘normale’ Bbz?

  • De toets op levensvatbaarheid wordt niet toegepast, waardoor een snelle behandeling van aanvragen mogelijk is.
  • Binnen 4 weken wordt voor een periode van maximaal 3 maanden inkomensondersteuning voor levensonderhoud verstrekt. Daarbij kan er met voorschotten worden gewerkt. (was 13 weken)
  • De inkomensondersteuning voor levensonderhoud hoeft later niet terugbetaald te worden. Er is in deze tijdelijke regeling geen sprake van een vermogens- of partnertoets.
  • Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal wordt de mogelijkheid tot uitstel van de aflossingsverplichting opgenomen.
  • Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal geldt bovendien een lager rentepercentage dan bij de normale Bbz.

Noodmaatregelen voor alle ondernemers

Het coronavirus bepaalt ondertussen het dagelijkse leven. De gevolgen voor de economie en het bedrijfsleven zijn groot. Het dwong de Nederlandse regering tot een ongekend pakket noodmaatregelen om ondernemers - ook in de afbouw - te ondersteunen en ze in ieder geval drie maanden door de coronacrisis te kunnen slepen. We zetten de noodmaatregelen die voor all ondernemers gelden voor u op een rij. Als u door de coronacrisis in de problemen bent gekomen, kunt u de Belastingdienst verzoeken om uitstel van betaling. Dat geldt voor inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting (BTW) en loonbelasting. De aanvraag moet u wel schriftelijk motiveren voordat de invordering wordt stilgezet, pas later vindt de beoordeling plaats. Als u de komende maanden te laat uw belasting betaalt, rekent de Belastingdienst geen verzuimboete. Als u door de huidige situatie een lagere winst verwacht is het bovendien raadzaam een verlaging van de voorlopige aanslag aan te vragen. Doordat er veel aanvragen binnenkomen, kan de behandeltijd wel oplopen.

Uitstel belasting
Als u door de coronacrisis in de problemen bent gekomen, kunt u de Belastingdienst verzoeken om uitstel van betaling. Dat geldt voor inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting (BTW) en loonbelasting. De aanvraag moet u wel schriftelijk motiveren voordat de invordering wordt stilgezet, pas later vindt de beoordeling plaats. Als u de komende maanden te laat uw belasting betaalt, rekent de Belastingdienst geen verzuimboete. Als u door de huidige situatie een lagere winst verwacht is het bovendien raadzaam een verlaging van de voorlopige aanslag aan te vragen. Doordat er veel aanvragen binnenkomen, kan de behandeltijd wel oplopen.

Lagere invorderingsrente
De invorderingsrente die normaal gesproken ingaat na het verstrijken van de betalingstermijn wordt tijdelijk verlaagd van 4% naar bijna 0%. Dit geldt voor alle belastingschulden. Ook het tarief van de belastingrente wordt voor alle ondernemers tijdelijk op een zo laag mogelijk percentage vastgesteld. De Belastingdienst onderzoekt nog wat het laagste percentage is dat voor elke belasting uitvoeringstechnisch gerealiseerd kan worden.

Noodpakket 2.0, wat houdt het 2e pakket in en wat zijn de wijzigingen?

Ondernemers en werkenden krijgen ook de komende periode financiële ondersteuning vanwege de aanhoudende impact van het coronavirus. Dit is gebeurd onder andere op aandringen van Aannemersfederatie Nederland.
Alle nieuwe of verlengde regelingen, met eventuele aanpassingen zijn te vinden in de Kamerbrief Noodpakket 2.0. Hieronder staan de belangrijkste aankondigingen van het kabinet in het nieuwe noodpakket waarvoor ruim 13 miljard euro is begroot.

Nieuwe regeling: Tegemoetkoming Vaste Lasten MKB
MKB-ondernemers in onder meer de horeca, recreatie, evenementen, kermissen, podia en theaters krijgen - bovenop de tegemoetkoming loonkosten (NOW) - een belastingvrije tegemoetkoming van het ministerie van EZK om hun vaste materiële kosten te kunnen betalen. Bedrijven krijgen afhankelijk van de omvang van het bedrijf, de hoogte van de vaste kosten en de mate van omzetderving (minimaal 30 procent) een tegemoetkoming voor hun vaste lasten tot een maximum van 20.000 euro voor de komende drie maanden. Er is één miljard euro beschikbaar als tegemoetkoming voor deze ondernemingen waar meer dan 800.000 mensen werken. In aanmerking komen de getroffen sectoren uit de TOGS-regeling.

Verlenging en aanpassing regeling tegemoetkoming loonkosten (NOW)
Een ondernemer die minstens 20% omzetverlies verwacht, kan vanaf 6 juli 2020 een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen bij UWV voor juni, juli en augustus. Hierdoor kunnen bedrijven hun personeel doorbetalen. De verlengde NOW-regeling hanteert dezelfde systematiek van tegemoetkoming, maar de nieuwe regeling bevat ook wijzigingen. De vaste (forfaitaire) opslag wordt verhoogd van 30 naar 40 procent. Daarmee levert de NOW ook een bijdrage aan andere kosten dan de loonkosten. De referentiemaand voor de loonsom wordt maart 2020.
Daarnaast wordt in de al lopende NOW-regeling maart ook als uitgangspunt genomen als de loonsom in de maanden maart-mei hoger is dan in januari-maart. Dit is van belang voor seizoensgebonden bedrijven. Verder mag een bedrijf dat gebruik maakt van de NOW over dit jaar geen winstuitkering aan aandeelhouders doen, geen bonussen aan het bestuur en de directie uitkeren en geen eigen aandelen inkopen.
In de NOW 2.0 blijft de correctie op de subsidie bij ontslag bestaan, maar de subsidie wordt niet meer extra verlaagd bij bedrijfseconomisch ontslag. Bedrijven verklaren bij de nieuwe NOW-aanvraag wel dat zij overleggen met vakbonden als zij voor meer dan 20 medewerkers bedrijfseconomisch ontslag willen aanvragen. Dit sluit aan bij de regelgeving rondom collectief ontslag. Ook blijft de wettelijke bescherming bij ontslag gewoon van kracht.
Werkgevers die de NOW aanvragen, worden verplicht om hun werknemers te stimuleren om aan bij- en omscholing te gaan doen. Werkgevers leggen hier bij aanvraag van de NOW 2.0 een verklaring over af. Ter ondersteuning van initiatieven van sociale partners trekt het kabinet daarvoor 50 miljoen euro uit via het crisisprogramma NL leert door waarmee mensen vanaf juli kosteloos online scholing en ontwikkeladviezen kunnen volgen om zich aan te passen aan de nieuwe economische situatie.

Voorwaarden aan verlengde overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO)
Het kabinet verlengt de versoepelde regeling om zelfstandig ondernemers waaronder zzp’ers te ondersteunen, zodat zij een vergrote kans hebben om hun bedrijf te kunnen voortzetten. Zelfstandigen kunnen bij hun gemeente aanvullende inkomensondersteuning krijgen voor levensonderhoud. Deze vult tot eind augustus 2020 het inkomen aan tot het sociaal minimum en hoeft niet te worden terugbetaald. De verlengde regeling bevat een partnerinkomenstoets. Dit betekent dat alleen huishoudens met een inkomen onder het sociaal minimum aanspraak kunnen maken op een tegemoetkoming in het levensonderhoud. Op deze manier wordt de ondersteuning voor levensonderhoud gericht op het garanderen van het sociaal minimum op huishoudniveau.
Ondersteuning blijft ook mogelijk in de vorm van een lening (maximaal €10.157) voor bedrijfskapitaal, tegen een verlaagd rentepercentage. Zelfstandig ondernemers wordt in de verlengde regeling gevraagd om te verklaren dat er bij hun bedrijf geen sprake is van surseance van betaling of dat het bedrijf in een staat van faillissement verkeert.
Voor ontslagen flexwerkers die niet voldoen aan de voorwaarden voor WW of bijstand werkt het kabinet op verzoek van de Tweede Kamer aan een tijdelijke en uitvoerbare oplossing. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal de Tweede Kamer vandaag hierover apart informeren.

Verlenging belastingmaatregelen
De periode waarin getroffen ondernemers belastinguitstel kunnen aanvragen, is verlengd tot 1 september 2020. Eventuele verzuimboetes voor het niet op tijd betalen, hoeven niet te worden voldaan. De belastingrente en invorderingsrente voor alle belastingmiddelen zijn tot 1 oktober 2020 verlaagd naar 0,01%. Ook andere belastingmaatregelen, zoals een versoepeling van het urencriterium voor zzp’ers en de betaalpauze voor hypotheekverplichtingen, worden tot 1 september 2020 verlengd.
Ondernemers krijgen bij de eerste aanvraag direct drie maanden uitstel van betaling. Voor die drie maanden hoeven ze maar één keer een verzoek in te dienen (voor uitstel van alle belastingsoorten). Ondernemers kunnen ook voor een langere periode dan drie maanden uitstel aanvragen. Daarbij is van belang dat zoveel mogelijk geld dan ook echt in de bedrijven blijft. Om dit extra te waarborgen, moeten ondernemers bij uitstel langer dan drie maanden verklaren dat ze geen dividenden en bonussen uitkeren, of eigen aandelen inkopen.

Coronakredietverlening- en garanties aan ondernemers (BMKB, GO, KKC, COL)
De extra, verruimde of meer toegankelijke kredietverlening en -garanties aan kleine en middelgrote bedrijven, startups en scale-ups uit het eerste noodpakket lopen door. Zo houden of krijgen ook deze bedrijven toegang tot bijvoorbeeld financiering door banken. Het gaat om de coronamodules van de Borgstelling Midden- en Kleinbedrijf-regeling (BMKB) en de Garantie Ondernemingsfinanciering-regeling (GO), de nieuwe Klein Krediet Corona-garantieregeling (KKC) en het verhoogde budget van de SEED Capital-regeling.
De Corona Overbruggingslening (COL) die bijdraagt aan de verbetering van de liquiditeitspositie van innovatieve bedrijven (startups en scale-ups) krijgt vanwege het grote aantal ingediende aanvragen een tweede tranche van 150 miljoen euro.

Waar kunnen ondernemers terecht?
Ondernemers melden zich voor de kredietregelingen bij hun kredietverstrekker, bijvoorbeeld een bank. De regeling tegemoetkoming loonkosten (NOW) loopt via het UWV en ondersteuning zelfstandige ondernemers (TOZO) via de eigen gemeente. Tegemoetkoming Vaste Lasten MKB wordt via RVO opengesteld.
Voor belastingmaatregelen kunnen ondernemers terecht bij de Belastingdienst Zakelijk via Belastingdienst.nl/coronavirus.

Coronaregelingen voor ondernemers en werknemers vanaf 1 oktober 2020

NOW (tegemoetkoming loonkosten)
De regeling wordt met negen maanden verlengd, met drie keer drie maanden. In die periode wordt de NOW geleidelijk afgebouwd, zodat ondernemers en werkenden tijd en ruimte hebben om zich aan te passen.

Tozo (inkomensondersteuning zelfstandigen)
Deze regeling wordt ook negen maanden verlengd, tot en met 30 juni 2021, en kent een toets op beschikbare geldmiddelen. Gemeenten bieden vanaf 1 januari 2021 extra dienstverlening aan zelfstandig ondernemers, zoals bij- of omscholing en heroriëntatie.

TVL (tegemoetkoming vaste lasten mkb)
De belastingvrije tegemoetkoming wordt opnieuw ingezet en het maximale bedrag per bedrijf per drie maanden wordt verhoogd naar 90.000 euro. De regeling wordt met drie keer drie maanden verlengd tot en met 30 juni 2021 en in die periode geleidelijk afgebouwd, zodat ondernemers tijd en ruimte hebben om zich aan te passen.

Borgstellingen, leningen en garantiefondsen
De extra, verruimde of meer toegankelijke kredietverlening en -garanties aan kleine en middelgrote bedrijven voor voldoende liquiditeit (BMKB-C, GO-C en KKC) blijven ook na 1 oktober 2020 beschikbaar.

Belastingmaatregelen
Ondernemers kunnen tot 1 oktober 2020 belastinguitstel aanvragen. Daarmee loopt het uitstel op uiterlijk 1 januari 2021 af. Ondernemers moeten echter niet alsnog in de knel komen bij het terugbetalen en krijgen met twee jaar ruim de tijd om de opgebouwde belastingschuld weer af te lossen. De tijdelijke verlaging van invorderingsrente naar bijna nul wordt verlengd tot en met 31 december 2021, zodat ondernemers met zo min mogelijk extra kosten worden geconfronteerd.

Nieuwe maatregelen gericht op investeringen
Het kabinet neemt ook nieuwe maatregelen gericht op het stimuleren van investeringen en uiteindelijk economische groei. Publieke investeringen in onder meer infrastructuur ter waarde van twee miljard euro worden naar voren gehaald. Het kabinet investeert daarnaast in een nationale scale-up faciliteit (150 miljoen euro) en reserveert 300 miljoen euro om eventueel te kunnen participeren in een beoogd privaat fonds om (middel)grote bedrijven te herkapitaliseren.
Ook stelt het kabinet 150 miljoen euro beschikbaar om het fondsvermogen van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) extra aan te vullen, zodat zij innovatieve mkb-ondernemingen via financiering kunnen versterken. Het kabinet heeft 255 miljoen euro vrijgemaakt voor cofinanciering van EU-programma’s gericht op regionale ontwikkeling, innovatie, duurzaamheid en digitalisering.

Aanvullend sociaal pakket
De komende maanden zullen sommige mensen hun werk kwijtraken en op zoek moeten naar een andere baan. Anderen zullen de overstap willen maken van hun huidige werk naar ander werk met meer toekomstperspectief. Het kabinet wil mensen daarbij helpen. Daarom trekt het kabinet geld uit voor begeleiding bij het vinden van nieuw werk door UWV en gemeenten. Ook komt er meer geld vrij voor om- en bijscholing. Daarnaast gaat het kabinet mensen die kwetsbaar zijn in een economische crisis extra ondersteunen, zoals jongeren en mensen in de banenafspraak. Ook wil het kabinet mensen met een hoog risico op armoede en problematische schulden helpen. In totaal trekt het kabinet voor dit aanvullend sociaal pakket ruim 1 miljard euro uit.

Meer informatie over het steun- en herstelpakket banen en economie
Bij vragen over het steun- en herstelpakket corona kunnen bedrijven en werkenden kijken op rijksoverheid.nl/steunpakket. Ondernemers kunnen voor meer vragen ook terecht op de website van de Kamer van Koophandel: kvk.nl/corona. Staat het antwoord op uw vraag er niet bij? Bel dan het adviesteam via 0800 – 2117. Werkenden en werkzoekenden kunnen daarnaast terecht op hoewerktnederland.nl.

Ondernemers melden zich voor de kredietregelingen bij hun kredietverstrekker, bijvoorbeeld hun bank. De regeling tegemoetkoming loonkosten (NOW) loopt via het UWV en ondersteuning zelfstandige ondernemers (Tozo) via de eigen gemeente. Tegemoetkoming Vaste Lasten mkb (TVL) via RVO. Voor belastingmaatregelen kunnen ondernemers terecht bij de Belastingdienst Zakelijk.


Hygiëne en veiligheid op de bouwplaats

Kan het werk op de bouwplaats doorgaan?

Vooralsnog kunnen bouwplaatsen openblijven en kan er doorgewerkt worden. Bouwplaatsen in de openlucht vormen een verminderde kans op besmetting. Wel dient u de volgende aandachtspunten in acht te nemen:

  • Hygiëneregels moeten goed nageleefd worden. Besteed hierbij bijvoorbeeld extra aandacht aan de schoonmaak van spullen waarmee besmetting makkelijker wordt overgedragen, zoals deurkrukken of telefoons. Communiceer duidelijk met de werknemers over deze hygiënemaatregelen.
  • Laat werknemers zo veel mogelijk met eigen vervoer naar de bouwplaats gaan.
  • Ga niet meer tegelijkertijd schaften, maar doe dit in verschillende shifts.
  • Houd anderhalve meter afstand.
  • De werknemers zoveel mogelijk in dezelfde teams en op dezelfde locaties laten werken.
  • Contacten met externen zo veel als mogelijk beperken. Afspraken hierover maken met leveranciers en onderaannemers. Bijvoorbeeld leveranties buiten de bouwplaats te laten plaatsvinden en onderaannemers in eigen bus laten schaften.
  • Elkaar (streng) aanspreken op (gevaar onderschattend) afwijkend gedrag.

· Bij twijfel of grote onrust bij medewerkers de GGD inschakelen voor advies over voortzetten werkzaamheden

Wat is het protocol ‘Samen Veilig Doorwerken’ en waar kan ik dit protocol vinden?

De Rijksoverheid heeft samen met de bouw- en technieksector, waaronder AFNL en NOA, het protocol ‘Samen veilig doorwerken’  vastgesteld. Met het protocol hopen zij ervoor te zorgen dat het werk niet stil komt te liggen. Het protocol volgt de richtlijnen van het RIVM en wordt ondersteund door de vakbonden en brancheverenigingen. Het biedt een handreiking voor werkgevers en werknemers over hoe er op een veilige manier doorgewerkt kan worden, binnen en buiten huis. Belangrijk, omdat duidelijkheid de basis vormt voor veilig werken, zorgt voor continuïteit in de bouwproductie en het behoud van werkgelegenheid.

Het protocol Veilig samen doorwerken wordt ondersteund door: Aedes, AFNL-NOA, Bouwend Nederland, CNV, FNV Bouwen en Wonen, FNV Metaal, OnderhoudNL, Techniek Nederland en Woonbond.

Klik hier voor het protocol.

Wat kun je doen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen?

De belangrijkste maatregelen die je kunt nemen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen, zijn eenvoudig. Deze maatregelen, ook wel hand- en hoesthygiëne genoemd, gelden voor alle virussen die griep en verkoudheid kunnen voorkomen. Het is dus altijd belangrijk om deze op te volgen:

  • Was je handen regelmatig met zeep;
  • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog;
  • Gebruik papieren zakdoekjes.
  • Houdt 2 meter afstand tot andere mensen
  • Geef géén handen meer
  • Blijf absoluut thuis als je symptomen van verkoudheid of griep hebt

Houd de website van het RIVM in de gaten voor verdere informatie hierover.

Wat moet je doen als je mogelijk geïnfecteerd bent?

Neem telefonisch of per mail contact met je huisarts of huisartsenpost. Ga niet naar de huisarts of huisartsenpost toe. Je kunt dan anderen die daar aanwezig zijn besmetten. De huisarts stelt aan de hand van een aantal vragen vast wat er aan de hand is en vertelt wat je eventueel moet doen. Meer weten over het coronavirus? Bekijk het overzicht van veelgestelde vragen en antwoorden op de website van het RIVM.

Samen reizen naar de bouwplaats, wat mag wel en wat mag niet?

Mogen we in één bus samen reizen naar een project?
Wanneer mag ik wel samen reizen?
Ik heb geen rijbewijs. Mag ik nu samen rijden met mijn collega?
Helpt een doorzichtig schot tussen chauffeur en bijrijder wanneer je toch met 2 man moet reizen?

Mogen we in één bus samen reizen naar een project?
Bij samen reizen is het moeilijk om 1,5 meter afstand tot elkaar te houden. In principe wordt er dus niet samen gereisd. Zoek eerst andere mogelijkheden, zoals:

  • Iedereen reist op eigen gelegenheid.
  • Iemand anders inplannen die wel eigen vervoer (en een rijbewijs) heeft.
  • De klus met minder mensen uitvoeren.
  • De klus later uitvoeren als apart reizen wel mogelijk is.

Alleen als je kunt onderbouwen dat die opties niet kunnen, mag je samen reizen. Hanteer dan de volgende aanwijzingen:

  • Houd onderling zoveel mogelijk afstand, bij reizen met meer dan 2 personen in ieder geval 1,5 meter.
  • Houd bij in- en uitstappen 1,5 meter afstand aan.
  • Ventileer het vervoersmiddel op normale wijze.
  • Neem telkens op dezelfde plek plaats.

Zorg voor optimale hygiëne door de bedieningsmiddelen extra te reinigen (stuur, versnellingspook, deurklink, touchscreen, etc.) met een goed ontvettend reinigingsmiddel (bijvoorbeeld schoonmaakdoekjes).
Als je met 3 of meer personen in een vervoersmiddel zit en dichter dan 1,5 meter van elkaar bent, kun je worden beboet.

Wanneer mag ik wel samen reizen?
In principe niet. Reis op eigen gelegenheid.
Reis alleen samen als apart vervoer niet geregeld kan worden. Zoek eerst andere mogelijkheden, zoals:

  • Iedereen reist op eigen gelegenheid.
  • Iemand anders inplannen die wel eigen vervoer (en een rijbewijs) heeft.
  • De klus met minder mensen uitvoeren.
  • De klus later uitvoeren als apart reizen wel mogelijk is.

Alleen als je kunt onderbouwen dat die opties niet kunnen, mag je samen reizen. Hanteer dan de volgende aanwijzingen:

  • Houd onderling zoveel mogelijk afstand, bij reizen met meer dan 2 personen in ieder geval 1,5 meter.
  • Houd bij in- en uitstappen 1,5 meter afstand aan.
  • Ventileer het vervoersmiddel op normale wijze.
  • Neem telkens op dezelfde plek plaats.
  • Zorg voor optimale hygiëne door de bedieningsmiddelen extra te reinigen (stuur, versnellingspook, deurklink, touchscreen, etc.) met een goed ontvettend reinigingsmiddel (bijvoorbeeld schoonmaakdoekjes).
  • Als je met 3 of meer personen in een vervoersmiddel zit en dichter dan 1,5 meter van elkaar bent, kun je worden beboet.

Ik heb geen rijbewijs. Mag ik nu samen rijden met mijn collega?

  • Iedereen reist op eigen gelegenheid.
  • Iemand anders inplannen die wel eigen vervoer (en een rijbewijs) heeft.
  • De klus met minder mensen uitvoeren.
  • De klus later uitvoeren als apart reizen wel mogelijk is.
  • Alleen als je kunt onderbouwen dat die opties niet kunnen, mag je samen reizen. Hanteer dan de volgende aanwijzingen:
  • Houd onderling zoveel mogelijk afstand, bij reizen met meer dan 2 personen in ieder geval 1,5 meter.
  • Houd bij in- en uitstappen 1,5 meter afstand aan.
  • Ventileer het vervoersmiddel op normale wijze.
  • Neem telkens op dezelfde plek plaats.
  • Zorg voor optimale hygiëne door de bedieningsmiddelen extra te reinigen (stuur, versnellingspook, deurklink, touchscreen, etc.) met een goed ontvettend reinigingsmiddel (bijvoorbeeld schoonmaakdoekjes).
  • Als je met 3 of meer personen in een vervoersmiddel zit en dichter dan 1,5 meter van elkaar bent, kun je worden beboet.
  • Als je met 3 of meer personen in een vervoersmiddel zit en dichter dan 1,5 meter van elkaar bent, kun je worden beboet.

Helpt een doorzichtig schot tussen chauffeur en bijrijder wanneer je toch met 2 man moet reizen?
Er is geen bewijs dat het aanbrengen van een schot/scherm nog extra toevoegt aan de regels die gelden voor samen reizen (zie hieronder), het is dus niet nodig. Ook kan het aanbrengen van een schot/scherm in de auto de verkeersveiligheid verminderen. Bijvoorbeeld doordat het zicht belemmerd wordt, maar ook omdat de schermen in geval van een ongeluk een extra gevaar vormen (glassplinters, tegenhouden airbags).
Als je overweegt het plaatsen van een schot als extra maatregel te nemen als samen reizen écht onvermijdelijk is, denk dan aan deze verkeersveiligheidsaspecten. En houd je aan onderstaande maatregelen, waarbij je er ook voor moet zorgen dat ook het schot/scherm na iedere rit schoongemaakt moet worden.
Reis alleen samen als apart vervoer niet geregeld kan worden. Zoek eerst andere mogelijkheden, zoals:

  • Iedereen reist op eigen gelegenheid;
  • Iemand anders inplannen die wel eigen vervoer (en een rijbewijs) heeft;
  • De klus met minder mensen uitvoeren;
  • De klus later uitvoeren als apart reizen wel mogelijk is;

Alleen als je kunt onderbouwen dat die opties niet kunnen, mag je samen reizen. Hanteer dan de volgende aanwijzingen:

  • Houd onderling zoveel mogelijk afstand, bij reizen met meer dan 2 personen in ieder geval 1,5 meter.
  • Houd bij in- en uitstappen 1,5 meter afstand aan.
  • Ventileer het vervoersmiddel op normale wijze.
  • Neem telkens op dezelfde plek plaats.
  • Zorg voor optimale hygiëne door de bedieningsmiddelen extra te reinigen (stuur, versnellingspook, deurklink, touchscreen, etc.) met een goed ontvettend reinigingsmiddel (bijvoorbeeld schoonmaakdoekjes).
    Als je met 3 of meer personen in een vervoersmiddel zit en dichter dan 1,5 meter van elkaar bent, kun je worden beboet.

Personeelszaken

Mijn werknemer is besmet met het coronavirus (COVID-19), wat moet ik doen?

Als er sprake is van een bevestigde coronabesmetting op de werkplek adviseren wij u het volgende:

  • Een werknemer die een positieve testuitslag heeft gekregen dient ten minste een week thuis te blijven vanaf het begin van de ziekteverschijnselen. De GGD geeft instructies en start met het bron- en contactonderzoek.
  • Overleg met de GGD en informeer eventueel uw arbodienst.
  • Wacht het bron- en contactonderzoek van de GGD echter niet af. Ga na of de werknemer nauwe contacten (binnen 1,5 meter) op het werk of tijdens woon-werkverkeer heeft gehad in de paar dagen voordat hij met ziekteverschijnselen thuis is gebleven. Informeer deze mensen om extra alert te zijn op ziekteverschijnselen. Treden die op, dan dienen ze thuis te blijven (in quarantaine) en zich te laten testen.
  • Is er door contacten van uw werknemer kans op besmetting op de werkplek? Dan treedt een protocol van de GGD in werking. Dat protocol bepaalt welke maatregelen worden genomen.
  • Doe een geanonimiseerde mededeling aan alle werknemers over de genomen maatregelen met daarin een oproep alert te zijn op luchtwegklachten.
  • Zorg extra goed voor kwetsbare werknemers en werknemers met een verhoogd risico.
  • Het RIVM heeft brieven opgesteld met de leefregels voor patiënten, hun huisgenoten en (nauwe) contacten.

En eventueel:

  • Ventileer de ruimte(s) waar de werknemer is geweest.
  • Reinig en desinfecteer alle contactoppervlakken zoals toetsenbord, trapleuningen, de bouwkeet etc.

Op vakantie naar een gebied met een oranje reisadvies en daarna in quarantaine. Loondoorbetaling of niet?

Een werknemer gaat op vakantie en moet bij terugkomst of door omstandigheden in het vakantieland in quarantaine. Kan je als werkgever van te voren afspreken dat dit voor eigen risico is van de werknemer? En vervolgens vakantiedagen afboeken of onbetaald verlof laten opnemen indien het vakantiesaldo ontoereikend is voor de periode van quarantaine?

In een aantal gevallen zal de werknemer wegens het coronavirus niet op het werk kunnen verschijnen zonder dat er sprake is van ziekte. Bijvoorbeeld in geval van quarantaine. We spreken van quarantaine als iemand die niet ziek is thuis moet blijven, totdat zeker is dat deze persoon niet besmettelijk is voor anderen. Als de werknemer de arbeid niet verricht, is de hoofdregel dat de werkgever het loon moet doorbetalen. Alleen als de oorzaak waarom het werk niet wordt verricht in de risicosfeer van de werknemer ligt, gaat deze hoofdregel niet op. Dat is bijvoorbeeld het geval bij te laat komen of bij werkweigering. Quarantaine ligt normaliter niet in de risicosfeer van de werknemer. Bij vakanties geldt het volgende. Bij “Code Groen” zijn er geen bijzondere veiligheidsrisico’s. De Rijksoverheid adviseert om verder alleen naar landen te gaan met een geel reisadvies: reizen naar deze landen is verantwoord maar let wel extra op. De vakantieganger hoeft na terugkeer niet in quarantaine. Een verandering van de situatie tijdens zijn vakantie waardoor hij na terugkeer toch in quarantaine moet, ligt niet in de risicosfeer van de werknemer. Dit is anders als de werknemer er bewust voor kiest om op vakantie te gaan naar een risicogebied. Bij “Code Rood” worden alle reizen ontraden. De Rijksoverheid raadt het ook af om naar landen te reizen die ‘Code Oranje’ hebben, behalve als het echt noodzakelijk is. Vakantiereizen vallen niet onder noodzakelijke reizen en worden om die reden door de overheid afgeraden. Gaat iemand toch, dan is het dringende advies van de Rijksoverheid om bij terugkomst in Nederland meteen thuis 2 weken in quarantaine te gaan.

De werknemer die er bewust voor kiest om op vakantie te gaan naar een land met ‘Code Rood/Oranje’, weet dus dat van hem verwacht wordt dat hij na terugkeer in quarantaine gaat. Tenzij hij thuis kan werken, betekent dit dat hij zijn arbeid niet kan verrichten. Omdat hij dit op voorhand weet, kan gesteld worden dat de oorzaak dat hij zijn arbeid niet verricht in zijn risicosfeer ligt. Dit betekent dan dat hij tijdens de periode van quarantaine geen recht op loon heeft. Er ontstaat dan wel een verschil tussen werknemers die hun werk wel vanuit huis kunnen verrichten, en werknemers die dat niet kunnen. Maar als je een werknemer die wel vanuit huis kan werken dit niet laat doen, kun je vervolgens moeilijk volhouden dat de reden dat hij zijn werk niet verricht, in zijn risicosfeer ligt. Overigens achten wij het wel waarschijnlijk, maar weten wij niet zeker dat een rechter ook zal oordelen dat het willens en wetens naar een “Code Rood/Oranje” gebied gaan stopzetting van loon rechtvaardigt. De hoofdregel “geen arbeid, wel loon, tenzij de oorzaak in de risicosfeer van de werknemer”, geldt pas sinds 1 januari jl. Uitspraken van rechters die richting geven zijn er nog niet. De werknemer kan inhouding van loon dan alleen voorkomen door tijdens de periode van quarantaine vakantie op te nemen. De werkgever kan het opnemen van vakantie overigens niet eenzijdig opleggen.

NB Inhouding van loon is een zware sanctie en zal in voorkomende gevallen door de werknemer die het overkomt, worden aangevochten. Daarom is het noodzakelijk om uw werknemers vooraf schriftelijk te wijzen op de consequenties van het op vakantie gaan naar een land met ‘Code Rood/Oranje’: hij moet dan 2 weken in quarantaine, en zal als hij daarom zijn werk niet kan verrichten ook geen loon ontvangen.
Mag u een werknemer vragen of hij naar een “Code Rood/Oranje” land is geweest? Ja dat mag. U vraagt hem/haar niet om medische gegeven. U heeft een gerechtvaardigd belang omdat u uw (wettelijke) zorgplichten voor werknemers en/of klanten moet nakomen, ondanks het feit dat een bevestigend antwoord negatieve gevolgen zou kunnen hebben voor deze werknemer. Het is daarom wel belangrijk uw beleid op dit punt van te voren bekend te maken. Situatie en advies per land is te lezen via https://www.nederlandwereldwijd.nl/documenten/vragen-en-antwoorden/gevolgen-coronavirusvoor-reisplannen

Hoe zit het met de loondoorbetalingsplicht?

Situatie: Werknemer is ziek
Als de werknemer ziek is, of het nu hier is of in het buitenland, gelden de normale regels bij ziekte. De werknemer moet zich ziek melden en zich aan de verdere procedures houden die bij zijn werkgever gelden.
De werkgever zal in het algemeen gehouden zijn het loon te betalen. Dat de ziekte het gevolg is van het coronavirus maakt dit niet anders.
Het RIVM heeft in een aantal gevallen geadviseerd om thuis te blijven om uit te zieken en anderen niet te besmetten. Dat geldt onder meer voor huisgenoten van patiënten met COVID-19 en voor mensen die in gebieden zijn geweest waar het coronavirus heerst en die verkoudheidsklachten of koorts hebben. Ook in die gevallen is er sprake van loondoorbetaling wegens ziekte.

Situatie: Werknemer is niet ziek
In een aantal gevallen zal de werknemer wegens het virus niet op het werk willen of kunnen verschijnen zonder dat er sprake is van ziekte. Bijvoorbeeld ingeval van quarantaine.
Als de werknemer de arbeid niet verricht, is de hoofdregel dat de werkgever het loon moet doorbetalen. Dat is alleen anders als de oorzaak waarom het werk niet wordt verricht in de risicosfeer van de werknemer ligt. Dat is normaliter bijvoorbeeld het geval bij te laat komen of bij werkweigering.
Er zijn voorbeelden van werknemers die niet op hun werk willen komen, omdat ze bang zijn door klanten of collega’s te worden besmet. Als er geen enkele reden is om hier bang voor te zijn, probeer deze angst dan weg te nemen. Als werknemers desondanks niet op hun werk willen komen zonder dat u daarmee instemt, geldt dat als werkweigering. U kunt dan de loonbetaling stopzetten. Waarschuw de werknemer wel dat dit de consequentie is als hij niet op het werk verschijnt.

Situatie: School of crèche gesloten
Werknemers zullen de opvang van hun kinderen in verband met de sluiting van school, of kinderopvang moeten gaan regelen. Lukt dat niet direct dan kan de werknemer, als het noodzakelijk is voor de opvang van zijn kind(eren), calamiteitenverlof opnemen. Tijdens het calamiteitenverlof wordt het loon doorbetaald.
Calamiteitenverlof is alleen bedoeld om bij plotseling opkomende situaties de noodzakelijke voorzieningen te treffen. Het kan hooguit enkele dagen duren. Het biedt dus geen oplossing voor de gehele periode waarin scholen en kinderopvang gesloten moeten blijven. Daar is ook geen andere wettelijk voorziening voor.
Hoewel de opvang van de kinderen primair een zaak van de ouders is, vragen wij werkgevers in deze uitzonderlijke situatie ook begrip te hebben voor de werknemers die er niet in slagen om de opvang (volledig) te regelen. Van werknemers mag verwacht worden dat zij er alles aan doen om opvang te regelen voor die kinderen waarvoor opvang noodzakelijk is, dat wil zeggen voor kinderen die op de crèche of basisschool zitten. In diverse sectoren kunnen er oplossingen gevonden worden door werk en opvang te combineren of te werken op verschoven tijden.
Indien er geen alternatieven voor opvang voorhanden zijn, is voor de hand liggend dat beide partners als zij beide werken de opvang zoveel mogelijk gelijk over elkaar verdelen.
Als werknemers er niet in slagen om opvang te regelen voor alle dagen waarop zij normaliter werken, zijn er verschillende mogelijkheden. Hierbij kan ook meespelen in hoeverre de onderneming zelf getroffen is door de corona-crisis en wat de financiële mogelijkheden van de onderneming zijn. Er zal dus altijd sprake zijn van maatwerk en het is uiteindelijk aan werkgever en werknemer om dit samen op te lossen.

Hoe ver reikt het instructierecht van de werkgever?

Werknemers moeten redelijke instructies opvolgen over de wijze waarop de werkzaamheden moeten worden verricht en met betrekking tot de goede orde in de onderneming. U kunt werknemers dan ook instrueren om de hygiënemaatregelen binnen de onderneming na te leven. Als thuiswerken gebruikelijk of mogelijk is, kan de werkgever de werknemer opdragen om voor een bepaalde periode thuis te werken.

Wanneer is er sprake van calamiteitenverlof, hoe lang kan dit duren en wat zijn de regels hierover in de cao Bouw & Infra?

Calamiteitenverlof is alleen bedoeld om bij plotseling opkomende situaties de noodzakelijke voorzieningen te treffen. Het kan hooguit enkele dagen duren. Het biedt dus geen oplossing voor de gehele periode waarin bijvoorbeeld scholen en kinderopvang gesloten moeten blijven. Daar is ook geen andere wettelijk voorziening voor.

 Calamiteitenverlof valt in dit geval ook niet onder de 3 dagen kort verzuim geregeld in artikel 38 van de cao Bouw & Infra. De werkgever dient de calamiteit in dit geval op grond van artikel 38 lid 4 door te betalen.

 Als het gaat om de opvang van de kinderen dan is dit in beginsel een zaak van de ouders. In deze uitzonderlijke situatie wordt er echter van werkgevers gevraagd om begrip te hebben voor werknemers die er niet in slagen om de opvang te regelen. Aan de andere kant mag er van werknemers wel verwacht worden dat zij er alles aan doen om opvang te regelen. Indien er geen alternatieven voor opvang voorhanden zijn, is voor de hand liggend dat beide partners als zij beide werken de opvang zoveel mogelijk gelijk over elkaar verdelen.

Als werknemers er niet in slagen om opvang te regelen voor alle dagen waarop zij normaliter werken, zijn er verschillende mogelijkheden. Ga hierover met elkaar in gesprek en bespreek deze mogelijkheden. Mogelijkheden waar aan gedacht kan worden zijn:

  • De werkgever betaalt het loon volledig door, maar de werknemer neemt voor een gedeelte van het verzuim, vakantie- of roostervrije dagen op. Ook kan de werknemer dagen uit zijn individueel budget opnemen (TSF-dagen). Compensatie voor overwerk zou daarnaast ook gebruikt kunnen worden. Verder kunnen eventueel opgebouwde spaaruren worden ingezet (artikel 28).
  • De werkgever betaalt, overeenkomend aan het kortdurend zorgverlof, tijdens het verzuim 70% van het loon door. Dit zonder de beperking van de duur van het kortdurend zorgverlof (2 weken)
  • Voor zover er in de onderneming sprake is van werktijdverkorting (wtv) wordt de werktijdverkorting en de tijd nodig voor opvang zo veel als mogelijk op elkaar afgestemd.

Mag een werknemer zijn goedgekeurde vakantieaanvraag zomaar intrekken?

Veel werknemers hebben maanden geleden vakantie opgenomen voor bijvoorbeeld de meivakantie. Door het Coronavirus kunnen ze nu niet weg. De wet biedt echter niet de mogelijkheid dat een werknemer in dit geval zijn aanvraag kan intrekken. In principe wordt de werknemer dus geacht zijn geplande verlof gewoon op te nemen. Het staat de werkgever echter wel vrij om met de intrekking in te stemmen.


Overige

Levert het coronavirus overmacht in de keten op?

Ondertussen is meer dan duidelijk dat het Coronavirus niet te vergelijken is met eerdere gebeurtenissen. Dat maakt het ook juridisch lastig om te voorspellen wat de gevolgen zijn van deze crisis en hoe daarmee om te gaan. Dus wat te doen als uw opdrachtgever een werk stil legt vanwege Corona? Of als de aanvang van een nieuw werk wordt opgeschoven vanwege ‘overmacht’? Ook de omgekeerde situatie kan problemen opleveren. Want stel dat u het zelf niet meer voor elkaar krijgt terwijl uw opdrachtgever nog wel uitvoering van een werk wenst? Gert van Gorcom, advocaat bij Van Gorcom Advocaten, geeft antwoord op deze vragen.

Algemeen:
Uiteraard is allereerst van belang dat het goed is om zo praktisch mogelijk om te gaan met Corona en de gevolgen daarvan. Zoek dus vooral het overleg en de gemeenschappelijk belangen, zodat juridische fijn slijperij zoveel mogelijk voorkomen wordt. Dat zal echter niet altijd te voorkomen zijn en het is sowieso goed om wat duidelijkheid te hebben over uw positie. De vraag is dus wanneer er sprake is van overmacht?

Overmacht:
Startpunt is en blijft dat afspraken nagekomen dienen te worden vanwege de (rechts)zekerheid. De wet geeft echter ook een regeling betreffende overmacht. Daarvan kan sprake zijn als (tijdige) nakoming niet mogelijk is. Er moet dan wel aan verschillende voorwaarden voldaan zijn, zoals dat deze situatie niet te voorzien was bij contractsluiting en dat de gevolgen niet te voorkomen waren. De wet omschrijft het als volgt (artikel 6:75 BW):

“Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt”.


De onvoorziene situatie kan dus ook voor uw (ondernemers)risico blijven als het niet uw schuld is. Bijvoorbeeld als dat zo was afgesproken of als dat volgt uit de verkeersopvatting (dus wat men er in het algemeen van vindt). Er is niet snel sprake van overmacht want rechters zijn daarbij terughoudend en dus niet bereid een beroep op overmacht snel te aanvaarden. Bij die (terughoudende) beoordeling zal dus altijd gekeken worden naar diverse factoren, waaronder hetgeen partijen afgesproken hebben.
Van belang is dus wat er geregeld is in uw offerte, opdrachtbevestiging en/of algemene voorwaarden betreffende overmacht? In veel algemene voorwaarden is overmacht nader gedefinieerd, bijvoorbeeld dat ook epidemieën als overmacht worden aangemerkt! Dat geeft dus zekerheid en duidelijkheid. U dient dan ook altijd goed uw contractstukken na te zien over wat al geregeld is m.b.t. overmacht. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat de inkoopvoorwaarden van een aannemer een veel striktere uitleg geven aan het begrip overmacht. Ook kan het zo zijn dat de overeengekomen garantievoorwaarden een beroep op overmacht onmogelijk maken.
Overmacht is dus van veel factoren afhankelijk en een beroep op overmacht zal zeker niet altijd slagen. De concrete feiten en omstandigheden van het geval, spelen altijd een rol. Zoals ook de ‘redelijkheid en billijkheid’ altijd een rol zullen spelen in dit soort gevallen.

Gevolgen beroep op overmacht:
Degene die een geslaagd beroep op overmacht doet, is niet aansprakelijk voor de gevolgen van zijn tekortkoming. Ontbinding van de overeenkomst blijft echter altijd mogelijk, ook als er sprake is van overmacht. Die ontbinding leidt dan echter niet tot aansprakelijkheid voor allerlei bijkomende schades.

Onvoorziene omstandigheden:
Naast overmacht geeft de wet nog een andere regeling, namelijk voor onvoorziene omstandigheden. Ook hier weer dat er in de rechtspraak terughoudend mee wordt omgegaan. Een dergelijk beroep is zomaar niet toewijsbaar. Toch is het niet uitgesloten dat Corona in sommige gevallen als onvoorziene omstandigheid wordt aangemerkt. En dat om die reden aanpassing van een overeenkomst toewijsbaar is. Op die manier kan dus getracht worden om bijvoorbeeld de prijs van een werk aangepast te krijgen. Of de uitvoeringstermijn en andere voorwaarden die onredelijk zijn geworden vanwege onvoorziene omstandigheden.
Maar ook hier geldt dat dit afhankelijk is van alle omstandigheden van het geval, zoals wat er al geregeld is in de contractstukken of wat in het algemeen redelijk geacht wordt.

Opschorting:
In de bouwpraktijk is opschorting een belangrijk punt. Zoals het er nu naar uitziet zal de Corona-crisis tot gevolg hebben dat projecten vertraging ondervinden door de diverse maatregelen en mogelijk zelfs tijdelijk stil komen te liggen.
Als uw opdrachtgever aangeeft dat een werk stil komt te liggen of veroorzaakt dat u niet door kunt met uw werkzaamheden, is dat een tekortkoming van uw opdrachtgever. Als die zich succesvol op overmacht kan beroepen, heeft u geen recht op vergoeding van uw kosten.
Omgekeerd geldt hetzelfde. Want als u het werk (tijdelijk) niet kan voortzetten, bent u niet aansprakelijk voor de daarmee gemoeide kosten als u kunt aantonen dat u mag opschorten vanwege overmacht door Corona. Bijvoorbeeld omdat u veel zieken heeft, strenge regels uw werk onmogelijk maken, uw leverancier niet meer kan leveren, enz. Ook hier geldt dus weer dat naar alle omstandigheden van het geval moet worden gekeken.
Let wel: als u scherpere maatregelen neemt dan geadviseerd door de overheid, zal dat enkel al daarom niet als overmacht worden gezien. Dat is dan namelijk uw eigen keuze en blijven de gevolgen daarvan in beginsel voor uw rekening en risico.

Nieuwe contracten:
Wat hiervoor geschreven was geldt voor al bestaande contracten. Corona is echter geen toekomstige of onvoorziene omstandigheid meer! Dat betekent dat er rekening mee moet worden gehouden bij het aangaan van nieuwe overeenkomsten. Vandaar dat wij u adviseren om een Corona-clausule op te nemen in uw nieuwe contracten, zoals bijvoorbeeld:


‘Gezien het Coronavirus en de onzekere gevolgen daarvan voor (de uitvoering van) deze overeenkomst, geldt dat wij nimmer aansprakelijk zijn voor de gevolgen van het Coronavirus waaronder begrepen maar niet beperkt tot: onmogelijkheid van of gewijzigde uitvoering van het werk door Corona-regelgeving of -maatregelen, door ziekte van personeel en zzp’ers bij ons of bij onze onderaannemer(s) of bij niet-levering door leveranciers.
In alle gevallen veroorzaakt door het Coronavirus en/of daarmee samenhangende regelgeving en/of beperkingen, zijn wij gerechtigd tot vergoeding van onze kosten c.q. aanpassing van de prijs van het werk en/of meerwerk, en zijn wij gerechtigd tot bouwtijdverlenging.
Partijen zullen over dit alles zoveel mogelijk in goed overleg blijven en elkaar informeren.’

Dat laatste blijft sowieso altijd een goed advies, zeker gezien de telkens wijzigende omstandigheden en maatregelen. Wij houden u verder op de hoogte en voor vragen kunt u altijd terecht bij de helpdesk van AFNL of kunt u contact opnemen met Van Gorcom Advocaten via telefoonnummer 0318-500001.

Helpdesk Corona Bouw en Installatietechniek

Bel gratis: 085 – 080 1544
Website: https://www.helpdeskcorona-bt.nl

Op de website https://www.helpdeskcorona-bt.nl vind je informatie over de bereikbaarheid van de helpdesk. Ook is er een lijst met veelgestelde vragen opgenomen en kun je handige informatie downloaden, zoals de posters van de Rijksoverheid en een praktische toolbox. De helpdesk is er eveneens voor meldingen van situaties op de werkvloer die niet opgelost worden. Ter inspiratie staan op de website ook voorbeelden van bedrijven die zorgvuldig omgaan met de veiligheid en gezondheid.

Deskundig team
Het belang van ieders gezondheid is groot, daarom krijgt men direct een deskundige aan de lijn. De helpdesk bestaat uit tal van arbodeskundigen uit de sectoren Bouw & Infra en Installatietechniek. Het team is samengesteld uit: arbeidshygiënisten, arbeidsepidemiologen, bedrijfsartsen, veiligheidskundigen, A&O-deskundigen, ergonomen en DIA-adviseurs. Het team volgt de richtlijnen van het RIVM en de NCvB. Aan de adviezen kunnen geen rechten worden ontleend.


Staat uw vraag er niet bij?

MKB-Nederland, VNO-NCW en PZO-ZZP hebben samen met de Kamer van Koophandel een coronaloket geopend voor ondernemers met vragen. Bij dit loket vind je informatie die kan helpen bij vragen over welke regelingen er bestaan, hoe je moet handelen in bepaalde gevallen en wat aanbevolen is om nu te doen. Het loket is ook telefonisch te bereiken via tel. 0800-2117 (op werkdagen tussen 08.30 en 17.00 uur). Let op: het is erg druk aan de telefoon. Er is ook een landelijk crisisnummer voor alle vragen over het coronavirus: tel. 0800-1351. Dit nummer is dagelijks bereikbaar tussen 08:00 en 20:00. Vanuit het buitenland kan gebeld worden met 0031-20 205 1351.
Op de website van het RIVM vindt u de actuele situatie van de coronacrisis in ons land. Uiteraard helpen ook de medewerkers van Aannemersfederatie Nederland u graag verder.