Bouwsector wacht grote uittocht ondernemers

Ruim één op de vijf mkb-ondernemers in bouw en infra is op dit moment bezig met de overdracht  of beëindiging van hun bedrijf. De meeste bedrijven met personeel (80%) zullen het bedrijf overdragen en de meeste bedrijven zonder personeel (60%) beëindigen. Veel ondernemers gaan langer door tot hun 65e jaar of ouder, gezien de conjunctuur en vooruitlopend op de pensioendiscussies. Dit blijkt uit onderzoek van Rabobank en Aannemersfederatie onder mkb-ondernemers in bouw en infra.

Impact op sector groot
Vanwege de conjunctuur hebben veel ondernemers hun bedrijf moeten afslanken, waardoor aanzienlijk meer eenmansbedrijven zijn ontstaan. Omdat bedrijven zonder personeel veel lastiger verkoopbaar zijn dan bedrijven met personeel, slaat deze kostenbesparing op korte termijn om in een waardedaling op lange termijn. Hoe groter het bedrijf, hoe gemakkelijker verkoopbaar. De impact van bedrijfsoverdracht en -beëindiging op de sector zal groot zijn. Door het grote aantal bedrijfsbeëindigingen verdwijnt vakmanschap uit de sector en het overdrachtsproces is voor veel ondernemers ingewikkeld. Hier ligt een adviesrol voor accountants en banken, ondernemers te begeleiden bij overdracht/beëindiging. Opvallend is dat 90% van de mkb-ondernemers in bouw en infra voor hun pensioen niet of slechts gedeeltelijk afhankelijk is van de verkoop van het bedrijf.

Bijna 50% ondernemers gaat door tot 65 jaar of ouder
Ruim één op de vijf mkb-ondernemers (zo’n 22.000) in bouw en infra is op dit moment bezig met de overdracht of beëindiging van het bedrijf. Ruim één op de drie ondernemers wil het bedrijf extern overdragen, bijna één op de drie binnen de familie, 15% binnen het bedrijf en de overige weten het nog niet. Overigens heeft ruim 70% van de ondernemers het bedrijf zelf opgericht, bijna 20% het overgenomen van familie en 8% van externen. Opvallend is volgens Aannemersfederatie Nederland en Rabobank dat bijna 50% van de ondernemers denkt uit te treden wanneer ze 65 jaar of ouder zijn. Ondernemers in deze sector spelen hiermee in op de conjunctuur en de discussie over het ophogen van de pensioenleeftijd.

Verkoop bedrijf personeel gerelateerd
In de bouw- en infrasector denkt de helft van de ondernemers dat het bedrijf redelijk tot goed te verkopen is en de andere helft slecht tot niet. Dit hangt grotendeels samen met de samenstelling van het bedrijf; 50% van de bedrijven in bouw en infra heeft personeel in dienst en 50% is eenmansbedrijf. Van de bedrijven met personeel wil ruim 80% het bedrijf overdragen. Eenmansbedrijven geven voor 60% aan het bedrijf te willen beëindigen, gezien de lastiger verkoopbaarheid van bedrijven zonder personeel. Uit de enquête blijkt: hoe meer personeel, hoe beter het bedrijf te verkopen is. En; hoe groter het personeelsbestand, hoe eerder de mogelijkheid voor de ondernemer om uit te treden.

Aantal eenmansbedrijven groeit
In de bouw- en infrasector hebben bedrijven de laatste jaren als gevolg van de conjunctuur noodgedwongen medewerkers moeten ontslaan. Dit is één van de oorzaken van het grote aantal eenmansbedrijven in de sector op dit moment. Veel mkb-bedrijven in de bouwsector werken momenteel met flexibele krachten, zoals uitzendkrachten, zzp’ers en pay-rollers. Bij de eenmansbedrijven werkt 64% met flexibele krachten. Bij bedrijven met vaste medewerkers ligt dit percentage hoger; tot 50 medewerkers is dit 78%, bedrijven groter dan 50 medewerkers werken allemaal met flexibele krachten.

90% ondernemers voor pensioen niet of deels afhankelijk verkoop bedrijf
Negen van de tien ondernemers zijn voor hun pensioen niet of deels afhankelijk van de verkoop van hun bedrijf. Van de bedrijven die personeel in dienst hebben is 40% hiervan niet afhankelijk en 50% deels. Voor bedrijven die geen personeel in dienst hebben, geldt dat tweederde niet afhankelijk is en een kwart deels. Bedrijven zonder personeel hebben grotendeels voorgesorteerd op bedrijfsbeëindiging en op andere wijze voorzien in hun pensioenvoorziening.

Helft ondernemers blijft na verkoop betrokken bij bedrijf
De redenen die ondernemers aanvoeren om na te denken over bedrijfsoverdracht of beëindiging, komen voor ruim 60% voort uit de inmiddels bereikte leeftijd en voor 10% uit persoonlijke omstandigheden. Van de ondernemers die bezig zijn met overdracht heeft 72% het bedrijf zelf opgericht en bestaat bijna acht op de tien bedrijven langer dan 10 jaar. Ruim eenderde van de ondernemers die bezig is met overdracht,wil het bedrijf extern overdragen, bijna eenderde binnen de familie en zo’n 15% binnen het bedrijf. Na overdracht blijft ruim de helft van de ondernemers betrokken bij het bedrijf; bijna 40% als adviseur en ruim 10% als mede-ondernemer.

Vinden geschikte koper belangrijkste knelpunt overdracht
Veruit het grootste knelpunt/aandachtspunt dat ondernemers verwachten/ervaren bij de overdracht is het vinden van een geschikte koper, gevolgd door financiering van de overname door de koper en waardebepaling bedrijf. Opvallend is ook dat maar 30% van de ondernemers geen problemen verwacht/ervaart bij de overdracht. Van de ondernemers die bezig zijn met bedrijfsoverdracht, heeft 65% nog geen plan op papier gezet.

Vakmanschap verdwijnt uit sector
De impact van bedrijfsoverdracht en –beëindiging op de sector zal groot zijn. Door bedrijfsbeëindiging zal veel vakmanschap uit de sector verdwijnen. En het overdrachtsproces blijkt voor veel ondernemers een ingewikkeld proces. Bijna driekwart van de ondernemers betrekt hierbij externe adviseurs. Accountants en banken worden hier het meest genoemd als adviseur door de ondernemers. Begeleiding en het creëren van awareness vanuit diverse hoeken zoals accountants en banken zijn dan ook cruciaal om deze processen in goede banen te leiden, aldus Aannemersfederatie Nederland en Rabobank.

Helft bedrijven eenmansbedrijf
In het mkb in bouw en infra zijn momenteel zo’n 110.000 bedrijven (inclusief zzp’ers en klusbedrijven) actief. De helft van deze bedrijven is eenmansbedrijf, eenderde van de bedrijven heeft 1 tot 10 medewerkers in dienst, 17% heeft 10 tot 100 medewerkers en 1% heeft 100 medewerkers of meer.

Download hier de resultaten van de enquete
26 april 2012